Posted: 2 hours ago
DỪA SÁP CẤY MÔ: BƯỚC ĐỘT PHÁ QUAN TRỌNG CHO NÔNG NGHIỆP TRÀ VINH
DỪA SÁP TRÀ VINH – ĐẶC SẢN QUÝ NHƯNG KHÓ NHÂN GIỐNG
Dừa sáp từ lâu đã trở thành biểu tượng nông nghiệp đặc trưng của tỉnh Trà Vinh, được người tiêu dùng trong và ngoài nước biết đến như một loại trái cây độc đáo, có giá trị kinh tế cao. Điểm nổi bật nhất của dừa sáp nằm ở phần cơm dừa dẻo quánh, đặc sệt, hàm lượng dầu và dinh dưỡng cao, cùng mùi thơm tự nhiên rất riêng. Chính những đặc tính này khiến dừa sáp luôn được thị trường ưa chuộng, giá bán cao gấp nhiều lần so với các giống dừa thông thường.
Tuy nhiên, đi kèm với giá trị vượt trội là bài toán nan giải về giống. Do đặc tính di truyền đặc biệt, trái dừa sáp gần như không thể nảy mầm tự nhiên. Khi nhân giống bằng phương pháp truyền thống thông qua ươm trái, cây dừa chỉ cho tỷ lệ đậu trái sáp khoảng 20–25%. Điều này khiến người trồng khó kiểm soát chất lượng vườn cây, năng suất không ổn định, hiệu quả đầu tư phụ thuộc nhiều vào yếu tố may rủi. Trong bối cảnh nhu cầu thị trường ngày càng tăng, hạn chế về giống trở thành rào cản lớn đối với việc mở rộng vùng trồng và phát triển dừa sáp theo hướng hàng hóa quy mô lớn.
Hình ảnh dưới đây minh họa việc ứng dụng khoa học – công nghệ vào sản xuất nông nghiệp, góp phần nâng cao hiệu quả canh tác và giá trị sản phẩm:
https://vigen.vn/wp-content/uploads/2025/10/cay-chuoi-cay-mo-tai-vigen_11zon.webp
CẤY PHÔI – BƯỚC TIẾN QUAN TRỌNG NHƯNG CHƯA TRỌN VẸN
Để giải quyết phần nào những bất cập của phương pháp trồng truyền thống, các nhà khoa học đã nghiên cứu và ứng dụng thành công kỹ thuật cấy phôi dừa sáp. Phương pháp này sử dụng phôi lấy từ trái dừa sáp, nuôi cấy trong môi trường nhân tạo nhằm tạo ra cây giống có khả năng cho tỷ lệ trái sáp cao hơn nhiều so với gieo trồng thông thường. Thực tế sản xuất cho thấy, dừa sáp cấy phôi có thể đạt tỷ lệ trái sáp trên mỗi quày từ 85% trở lên, cao gấp 3–4 lần so với giống truyền thống.
Nhờ ưu điểm đó, mỗi năm có khoảng 5.000 cây giống dừa sáp cấy phôi được cung cấp cho thị trường, góp phần nâng cao thu nhập cho nhiều hộ nông dân tại Trà Vinh. Tuy nhiên, cấy phôi vẫn tồn tại những giới hạn nhất định. Hệ số nhân giống của phương pháp này chỉ đạt khoảng 63%, tức 100 phôi đưa vào môi trường nuôi cấy chỉ tạo ra khoảng 63 cây giống đạt chuẩn. Chính vì vậy, giá thành cây giống vẫn ở mức cao, dao động từ 700.000 đến 800.000 đồng/cây, thậm chí có nơi lên đến hơn 1 triệu đồng/cây. Mức giá này khiến nhiều hộ nông dân nhỏ lẻ gặp khó khăn trong việc đầu tư mở rộng diện tích.
Trong bối cảnh nông nghiệp hiện đại ngày càng chú trọng đến công nghệ sinh học và nhân giống quy mô lớn, yêu cầu đặt ra là phải tìm được phương pháp mới vừa đảm bảo chất lượng di truyền, vừa hạ được giá thành cây giống. Đây cũng là xu hướng chung của nhiều lĩnh vực sản xuất nông nghiệp công nghệ cao hiện nay, nơi các giải pháp kỹ thuật, quy trình và vật tư được nghiên cứu bài bản, tương tự như những mô hình và kiến thức nông nghiệp đang được chia sẻ rộng rãi tại https://vigen.vn/, giúp nông dân tiếp cận khoa học một cách hệ thống hơn.
NUÔI CẤY MÔ DỪA SÁP – HƯỚNG ĐI ĐỘT PHÁ
Từ yêu cầu thực tiễn đó, các nhà khoa học đã nghiên cứu và ứng dụng công nghệ nuôi cấy mô tế bào cho cây dừa sáp. So với cấy phôi, nuôi cấy mô là phương pháp phức tạp hơn nhiều, đòi hỏi trình độ kỹ thuật cao, môi trường vô trùng nghiêm ngặt và thời gian nghiên cứu dài. Tuy nhiên, ưu điểm lớn nhất của nuôi cấy mô là khả năng tạo ra cây giống đồng đều về mặt di truyền, giữ nguyên các đặc tính ưu việt của cây mẹ và đặc biệt là có tiềm năng nhân giống với số lượng rất lớn.
Thành công bước đầu của phương pháp này đã được ghi nhận khi cây dừa sáp cấy mô đầu tiên cho trái tại Trà Vinh. Kết quả đánh giá cho thấy, trái dừa sáp cấy mô có chất lượng tương đương dừa sáp truyền thống, cơm dừa dày, dẻo, mùi thơm đặc trưng, đáp ứng đầy đủ các tiêu chí thương phẩm. Quan trọng hơn, cây dừa sáp